Koeling, warmtepompen en ventilatie in tijden van Covid-19: fake news rules the world

Wat met koeling, warmtepompen en ventilatie in Covid-19 tijden? Via verschillende media krijgen we veel informatie: soms tegenstrijdig maar helaas vaak verkeerd. Dat sommige bedrijven hier gebruik van maken om “wondermiddelen” te verkopen is uiteraard logisch, want we leven in een vrijemarkteconomie. Maar is angst zaaien wel nodig?

De adviezen van de overheid en de medische wereld zijn de neutrale bronnen. U kan zich verder informeren via de website van de Federale Overheid en/of de Hoge Gezondsheidsraad (verder afgekort HGR).

Aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad (HGR):

Eerst en vooral herinnert de HGR eraan dat de klassieke regels, nl. (zelf)quarantaine in geval van symptomen, social distancing, inachtneming van een maximumaantal mensen per m2 in een afgesloten ruimte, handhygiëne, toezien op minimale verspreiding in geval van hoesten, dragen van maskers, thuiswerk indien mogelijk, enz. essentieel zijn.

Koeling, ventilatie, airco en warmtepompen zijn begrippen die vaak door elkaar gebruikt worden. Hier worden ze, omwille van de duidelijkheid, bewust apart behandeld. 

Koeling:


Wanneer we spreken over koeling spreken we over koeling in koel- en vriescellen, gekoelde ateliers, … We hebben het dus niet over particulier en niet over de “comfortkoeling”. Tot op heden is er geen onderbouwd bewijs dat het Covid-19 virus zich verspreidt via de koeling.  Meer nog, er werd aangetoond dat “koude” verspreiding tegengaat.

Maar! Bij koeling hoort ventilatie. In gekoelde lokalen waar mensen enige tijd werken (bezette lokalen) en besmet zouden zijn met het virus kan door de ventilatie het virus verspreid worden.  Dit wordt afgezwakt door het koelproces doch niet helemaal tegengehouden. In deze lokalen is het aangewezen (en wettelijk verplicht sinds de EPB-plicht) om verse lucht naar binnen te brengen en te ventileren. Hierdoor daalt de mogelijke concentratie van het virus omdat deze samen met de verse lucht naar buiten gebracht kan worden.

Nog veel belangrijker is het onderhoud van de koel- en vrieselementen.  In functie van de bevuilingsgraad dienen koel- en vrieselementen minimaal 1x/jaar gereinigd en gedesinfecteerd te worden.  Iemand met ervaring in de koeling weet dat dit een bron van vuil en bacteriën kan zijn.  Alhoewel virussen zich anders gedragen dan bacteriën, is reinheid prioriteit nummer 1 om infectie tegen te gaan. Het tijdig vervangen van filters hoort hier uiteraard ook bij. Vraag hiervoor raad aan uw erkend installateur. 

We raden dus alle exploitanten aan om de koel- en vrieselementen tijdig degelijk te onderhouden en ventilatie met verse lucht te voorzien in lokalen waar mensen gedurende enige tijd werken. Hiermee zal er al veel verspreiding tegengegaan worden. Dure toestellen aankopen om naast de koeling te ontsmetten heeft geen zin als we de koeling niet onderhouden!  Laat u dus niet vangen! Enkel in specifieke gevallen (in overleg met interne diensten en/of inspectie) zijn externe toestellen vereist.

Warmtepompen/airconditioning:


Hiermee bedoelen we de “comfortkoeling en/of verwarming”.

Ook hier is er tot op heden nog geen degelijk onderbouwd bewijs dat Covid-19 zich via een warmtepomp verspreidt, zeker niet in koel- of airconditioningsfunctie. Zeer belangrijk is het onderscheid te maken tussen lucht/lucht en lucht/water of water/water warmtepompen.

Indien de verwarming of koeling niet wordt verdeeld via de lucht (door circulatie) maar bijvoorbeeld via de vloer of wand (vloer- wandverwarming/vloer- wandkoeling) kan de warmtepomp uiteraard niet de verspreider zijn van het virus.

Het aspect “verse lucht” is echter wel van zeer groot belang.

Ook hier zorgt luchtcirculatie voor mogelijke verspreiding wanneer er mensen aanwezig zijn die effectief besmet zijn met het virus. Indien uw toestel verwarmt/koelt via luchtcirculatie, is het belangrijk verse lucht toe te voegen. Sommige warmtepompen kunnen dit rechtstreeks via een aparte aansluiting op het toestel, sommige niet. Hier dient u apart verse lucht te voorzien.

Voor nieuwbouw huizen, kantoren die moeten voldoen aan de EPB-voorwaarden, … is dit sowieso reeds het geval. Voor andere gevallen raden we aan verse lucht te circuleren via andere mogelijkheden (roosters in ramen/deuren; aparte ventilatie-unit, …).

Nog veel belangrijker is het onderhoud van uw warmtepompinstallatie! Zorg dat, in functie van de onderhoudsvoorschriften, uw toestellen tijdig gereinigd en eventueel gedesinfecteerd worden, evenals het vervangen van de filters. Hou in deze tijd rekening met het soort filters en kies voor degelijke en sterk reinigende/desinfecterende filters. Vraag hiervoor raad aan uw erkend installateur! 

AREA (European association of refrigeration, air conditioning and heat pump contractors), beveelt ook regelmatig onderhoud te voorzien (volgens de fabrieksvoorschriften), en waar mogelijk ventilatiesystemen te reinigen en te voorzien van verse luchtwisselingen.


Ventilatie


In België vinden we helaas geen éénduidige informatie.

Het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) stelt dat, op basis van de huidige onderzoeken en inzichten, aanpassingen van ventilatiesystemen niet nodig zijn. Wel is het belangrijk dat er geventileerd wordt met verse lucht en dat correct onderhoud tijdig gebeurt: goed ventileren, vooral samen met buitenlucht, is nodig voor het verversen van de lucht en draagt bij tot een aangenaam en gezond binnenklimaat. 

De geldende richtlijnen en onderhoudsinstructies kunnen dus worden gevolgd. 
Bovendien luiden de preventieve aanbevelingen voor ventilatiesystemen van de HGR (België) als volgt: 

  • Ervoor zorgen dat de ruimten met buitenlucht geventileerd worden daar waar mogelijk,
  • Zorgen voor regelmatige verluchting via de ramen (zelfs in mechanisch geventileerde gebouwen),
  • Open ramen in de toiletten vermijden om te zorgen voor de juiste richting van de luchtstroom,
  • De ventilatie in de wc's 24 uur per dag en 7 dagen per week laten werken, 
  • De ventilatie minstens twee uur vóór het gebouw in gebruik wordt genomen op nominale snelheid zetten en pas twee uur na afloop van het gebruik overschakelen op een lagere snelheid,
  • De ventilatie 's nachts en in het weekend niet uitschakelen maar de systemen op een lagere snelheid laten werken,
  • De luchtbehandelingseenheden die met recirculatie werken omschakelen op 100% verse lucht als dit technisch mogelijk is,
  • De warmteterugwinningsapparatuur inspecteren om er zeker van te zijn dat lekkages onder controle zijn, 
  • De instelwaarden voor verwarming, koeling en luchtbevochtiging niet wijzigen (geen dag/nachtregime), 
  • Geen reiniging van de kanalen inplannen tijdens bezette periode, doch ervoor zorgen dat het onderhoud tijdig gebeurt,
  • De filters voor buitenlucht en afgevoerde lucht vervangen zoals voorgeschreven, volgens het onderhoudsschema,
  • De gebruikelijke beschermingsmaatregelen naleven, inclusief bescherming van de luchtwegen bij de normale werkzaamheden om filters te vervanging en te onderhouden,
  • De gebruikers van het gebouw vragen dat ze de toiletten met gesloten deksel doorspoelen.


Praktische maatregelen


Er zijn veel vragen omtrent de bijzondere maatregelen die op dit moment genomen moeten worden bij routine onderhoudstaken, het vervangen of reinigen van filters, enz. 
Dit zijn eigenlijk de regels die altijd van toepassing zijn.

Hierbij een (onvolledige) opsomming:

  • Geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken, 
  • De ventilatoren uitschakelen voordat u de deuren van de toegangspanelen opent om de filters te verwijderen,
  • De aanbevolen reinigingsprocedures inzake persoonlijke hygiëne volgen na voltooiing van elke fase van de werkzaamheden,
  • Voor het verlaten van het terrein met betrekking tot het wassen van de handen, het uitdoen of de opslag van overalls, enz.  
  • Geen schone filters hanteren met dezelfde handschoenen dan die waarmee u de oude filters hebt aangeraakt,
  • Vervuilde filters onmiddellijk in een verpakking stoppen en veilig afvoeren.

Het is moeilijk om fake news over Covid-19 te vermijden en sommige bronnen wekken een gevoel van ongerustheid op.

Frixis wil ervoor zorgen dat de juiste informatie verspreid wordt.  Daarom communiceren we alleen die informatie die van bevoegde instanties of afgetoetste bronnen komt. 

Voor meer info of reactie kan u ons blijven bereiken via de gekende kanalen info@frixis.be en 02/215 18 34. 


Bronnen: 
Schrijf u in op onze nieuwsbrief

Ontvang gratis onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte!