Project ESF – Samenvatting van de belangrijkste resultaten

Er is een kloof tussen de competenties waarover een afgestudeerde koeltechnieker beschikt en de competenties die nodig zijn om in de toekomst succesvol aan de slag te gaan. In het eerder gepubliceerde artikel kon u reeds lezen wat het ESF-project, om aan deze uitdaging het hoofd te bieden, inhoudt en hoe dit verloopt. 
Intussen zijn we heel wat tijd, vergaderingen en een workshop verder en naderen we het einde van dit ESF-project. We lichten graag toe welke inzichten dit project naar voren bracht en welke de mogelijke vervolgstappen zijn. 
 
Vooronderzoek & interviews 
Het deskonderzoek en de interviews met experts brachten een aantal trends naar voor. Deze werden ingedeeld volgens thema’s: ecologische trends, juridische trends, technologische trends, economische trends en veranderende vaktechnische competenties.  
Voorbeelden hiervan zijn de energietransitie, strengere (gecontroleerde) normen, digitalisering d.m.v. registratie- en alarmsystemen, nood aan verdere specialisatie, snellere innovaties, grotere veiligheidsrisico’s, … 
Tijdens de verschillende interviews met koeltechniekers werd een competentieprofiel met beroepskwalificaties voorgelegd. Op basis van hun input werd het bestaande competentieprofiel gemoderniseerd. 
Ook werd het opleidingsaanbod in kaart gebracht en werden een aantal opleidingen geanalyseerd. Voor de gekozen opleidingen werd nagegaan in welke mate zij vandaag reeds inspelen op en aandacht hebben voor de ontdekte trends en competentienoden. 
 
Bevindingen 
De trends die tijdens het vooronderzoek geïdentificeerd werden komen in de curricula van de geselecteerde opleidingen verspreid aan bod doorheen diverse opleidingsonderdelen. Er is voornamelijk aandacht voor het thema Duurzaamheid. Verder leggen slechts een beperkt aantal opleidingsaanbieders de nadruk op natuurlijke koelmiddelen terwijl andere de focus leggen op industriële koeling.  
De opleidingen koeltechniek zijn beperkt en ook de geografische spreiding is te beperkt. Zo worden in West-Vlaanderen amper opleidingen ingericht, terwijl het zwaartepunt van de sector hier ligt. Daarnaast kiezen jongere te weinig voor koeltechniek als studierichting. 
In de leerplannen worden ‘nieuwe technieken en methoden’ aangehaald. Deze worden echter niet gespecificeerd, vermoedelijk om het leerplan duurzaam in tijd te maken. Dit zorgt ervoor dat scholen geen maatstaf hebben met criteria waaraan ze moeten voldoen. Doordat een tekort wordt ervaren, geven heel wat bedrijven intern een opleiding aan startende koeltechniekers.  
Ook kwam tijdens de bedrijfsbezoeken naar boven dat heel wat opleidingsinstellingen vaak beschikken over verouderde installaties en onderdelen, die niet in lijn zijn met de realiteit van de sector. Daarbij is het ook niet altijd even makkelijke voor leraars om bijgeschoold te blijven waarbij hun technische kennis stopt op het moment ze zelf de schoolbanken hebben verlaten. 
... 
 
Actieplan 
Op basis van de verschillende bevindingen werd tijdens een workshop gebrainstormd omtrent mogelijke acties. Deze acties werden in 4 sporen onderverdeeld en werden genoteerd in een actieplan. Zo zijn er bijvoorbeeld acties om: 

• de kwaliteit en kwantiteit van het opleidingsaanbod te versterken 
  vb. Regionale campussen, actueel lesmateriaal, actuele kennis in het onderwijs, … 
  
• een wervend verhaal rond studie- en beroepskeuze te brengen 
  vb. Koeltechniek integreren in bestaande vooropleidingen, actieve rekrutering, werken aan een positief imago, ... 
  
• de omslag naar natuurlijke koudemiddelen te faciliteren
  vb. Opzetten van opleidingen omtrent natuurlijke koudemiddelen, ... 
  
• De expertiseopbouw bij ondersteunende organisaties te stimuleren 
  vb. Beroepscompetentieprofielen updaten, verspreiding van resultaten van het onderzoek, … 

Op basis van dit actieplan onderzoek Frixis welke projecten het in de toekomst, samen met partners uit de sector, kan realiseren. Hoewel dit project op zijn einde loopt, ligt er nog heel wat werk op stapel. We informeren u graag verder naar mate de tijd vordert en nieuwe verwante projecten worden opgestart. 
 
Dit project, met zijn samenwerking met toonaangevende bedrijven van de sector, was voor het team van Frixis zeer arbeidsintensief, maar waardevol. Zonder de Vlaamse en Europese steun, waar we dankbaar voor zijn, had Frixis dit niet kunnen realiseren. Minstens even belangrijk is de input van de bedrijfsleiders van de verschillende bedrijven, tijdens het voorinterview – de bedrijfsbezoeken - de stuurgroep vergaderingen met de workshop en de terugkoppelmomenten. Ook hen willen we hartelijk bedanken voor de waardevolle input en tijd die ze voor dit project hebben willen vrijmaken. 
In dit artikel las u het resultaat van het project in een notendop. Wie graag het volledige rapport of de samenvattende presentaties ontvangt, kan contact opnemen via info@frixis.be.  
Heeft u vragen of opmerkingen, aarzel niet om contact op te nemen. Dat kan via 02 215 18 34 of info@frixis.be.